पृष्ठ के पते की प्रतिलिपि बनाएँ ट्विटर पर सांझा करें व्हाट्सएप पर सांझा करें फेसबुक पर सांझा करें
गूगल प्ले पर पाएं
हिन्दी शब्दकोश से उठना शब्द का अर्थ तथा उदाहरण पर्यायवाची एवम् विलोम शब्दों के साथ।

उठना   संज्ञा

१. संज्ञा / निर्जीव / अमूर्त / कार्य

अर्थ : उठने की क्रिया।

उदाहरण : राष्ट्र के अभ्युत्थान का यह सुनहरा मौका है।

पर्यायवाची : अभ्युत्थान

A growth in strength or number or importance.

rise

उठना   क्रिया

१. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया / भौतिक अवस्थासूचक

अर्थ : टाँगें सीधी करके उनके आधार पर शरीर ऊँचा करना।

उदाहरण : नेताजी भाषण देने के लिए उठे।

पर्यायवाची : खड़ा होना

ಕಾಲುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿಸಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡೀ ಮೈಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ನೇತಾಜಿ ಭಾಷಣಮಾಡಲು ಎದ್ದರು.
ಎದ್ದುನಿಲ್ಲು, ಎದ್ದೇಳು, ಏಳು, ನಿಂತುಕೊಳ್ಳು, ನಿಲ್ಲು
२. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया / भौतिक अवस्थासूचक

अर्थ : नींद छोड़कर उठना।

उदाहरण : मैं आज सुबह सात बजे जागा।

पर्यायवाची : आँख खोलना, जगना, जागना, सोकर उठना

ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಏಳುವುದು

ತಾಯಿಯು ಇಂದು ಬೆಳ್ಳಗೆ ಏಳು ಗಂಟೆಗೆ ಎದ್ದರು.
ಎಚ್ಚರವಾಗು, ಏಳು, ನಿದ್ದೆಯಿಂದೇಳು

Stop sleeping.

She woke up to the sound of the alarm clock.
arouse, awake, awaken, come alive, wake, wake up, waken
३. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : भाड़े पर जाना।

उदाहरण : आप देरी से आए,यह कमरा पिछले हफ्ते ही उठ गया।

पर्यायवाची : भाड़े पर उठना

ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡು

ನೀವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬನ್ನಿ, ಈ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವಾರವಷ್ಟೇ ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನೀಡು, ಬರು
४. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : उत्पन्न होना, सामने आना या उपस्थित होना।

उदाहरण : ज्योंही पैसे की बात उठी ,वे लोग खिसक लिए।

पर्यायवाची : आना, खड़ा होना

ಪ್ರಾರಂಭಿಸು, ಶುರುಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಶೀಲಾ ಹಣದ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವರು ಕಾಣೆಯಾದರು.
ಕಾಣೆಯಾಗು, ಜಾರಿಹೋಗು

Originate or come into being.

A question arose.
arise, bob up, come up
५. क्रिया / कर्मसूचक क्रिया / परिवर्तनसूचक

अर्थ : नदी, पानी आदि का तल ऊँचा होना या बढ़ना।

उदाहरण : बरसात में नदी नालों का पानी चढ़ जाता है।

पर्यायवाची : ऊँचा होना, चढ़ना, बढ़ना

ನದಿಯ ನೀರು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಏರುವುದು

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಉನ್ನತಿಹೊಂದು, ಏರು, ಮೇಲೆಏಳು, ಹತ್ತು
६. क्रिया / निरंतरतासूचक क्रिया

अर्थ : मकान या दीवार का बनना।

उदाहरण : रायपुर में हमारा दो मंजिला घर उठ रहा है।

पर्यायवाची : तैयार होना, बनना

ಮನೆ ಅಥವಾ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟು

ರಾಯಪುರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಟ್ಟಲಾಗು, ಕಟ್ಟಿಸು, ಕಟ್ಟು, ನಿರ್ಮಿಸು

Make by combining materials and parts.

This little pig made his house out of straw.
Some eccentric constructed an electric brassiere warmer.
build, construct, make
७. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : ऐसी स्थिति में होना जिससे विस्तार पहले से अधिक ऊँचाई तक पहुँचे।

उदाहरण : पाठशाला की नींव कमर तक उठ चुकी है।

पर्यायवाची : उचना, ऊँचा होना

ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆಯೋ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮೇಲೆಕ್ಕೆ ಎತ್ತುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಪಾಠಶಾಲೆಯ ತಳಹದಿಯು ನನ್ನ ಸೊಟ್ಟದವರೆಗೆ ಮೇಲೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ಎತ್ತರಿಸು, ಮೇಲೆತ್ತು

Rise up.

The building rose before them.
lift, rear, rise
८. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया / भौतिक अवस्थासूचक

अर्थ : माल की खपत या बिक्री होना।

उदाहरण : आज उसका सारा माल शाम से पहले ही बिक गया।

पर्यायवाची : खपना, निकलना, बिकना, बिकाना, बिक्री होना, विक्रीत होना

ಸಾಮಾನು ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ

ಇಂದು ಬಹಳ ಬೇಗ ಅವನ ಸಾಮಾನುಗಳೆಲ್ಲಾ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.
ಮಾರಾಟವಾಗು

Be sold at a certain price or in a certain way.

These books sell like hot cakes.
sell
९. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : किसी चिह्न आदि का उभरना।

उदाहरण : अत्यधिक गर्मी के कारण सारे शरीर में घमौरियाँ उठ गई हैं।

पर्यायवाची : निकल आना, निकलना

ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಏಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಇಡೀ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಬೆವರುಸಾಲೆ ಎದ್ದಿದೆ.
ಎಳು, ಬರು
१०. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : काम काज का बंद या खतम होना।

उदाहरण : सभा उठ गई।
बाज़ार उठ गया।

पर्यायवाची : खतम होना, खत्म होना, ख़तम होना, ख़त्म होना, समाप्त होना

ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದು ಹೋಗು ಅಥವಾ ಬಂದಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೆಲಸಗಾರರು ಮನೆಗೆ ತೆರೆಳುವರು.
ಮುಗಿ, ಮುಗಿದು ಹೋಗು, ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗು

Come or bring to a finish or an end.

He finished the dishes.
She completed the requirements for her Master's Degree.
The fastest runner finished the race in just over 2 hours; others finished in over 4 hours.
complete, finish
११. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : किसी प्रथा का अंत होना।

उदाहरण : आज समाज से सतीप्रथा पूर्णतः समाप्त हो गई है।

पर्यायवाची : खतम होना, खत्म होना, ख़तम होना, ख़त्म होना, दूर होना, न रहना, समाप्त होना

ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಪದ್ಧತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಇಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತು ಹೋಗಿದೆ.
ನಿಂತು ಹೋಗು, ರದ್ದಾಗು, ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗು, ಹೊರಟು ಹೋಗು
१२. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : किसी बात, भाव, विचार आदि का ध्यान पर चढ़ना या स्मरण आना।

उदाहरण : मेरे मन में यह बात उठी कि आजकल मीना स्कूल क्यों नहीं आती है?

पर्यायवाची : आना

ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಅಥವಾ ಸ್ಮರಣೆ ಬರುವುದು

ಇಂದು ಮೀನಾ ಶಾಲೆಗೆ ಏಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಈಗ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದಿತು.
ಬರು

Be remembered.

His name comes to mind when you mention the strike.
come to mind, spring to mind
१३. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : गाय, भैंस, घोड़ी आदि का मस्ताना या अलंग पर आना या गर्भधारण के लिए आतुर होना।

उदाहरण : गाय कल से उठी है।

ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ, ಕುದುರೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಮದವೇರಿಸು

ನೆನೆಯಿಂದ ಹಸುವಿಗೆ ಮದವೇರಿದೆ.
ಏರು
१४. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया
    क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : कोई काम पूरा करने के लिए पारिश्रमिक, मूल्य आदि के रूप में धन का दिया जाना।

उदाहरण : आज किराये में ही सौ रुपये खर्च हो गए।

पर्यायवाची : खर्च होना, लगना, व्यय होना

ಯಾವುದೇ ಸೇವೆ ವಸ್ತು ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಕ್ರಿಯೆ

ಆತನು ಕಿರಾಣಿ ಸಾಮಾನು ಕೊಳ್ಳಲು ನೂರು ರೂಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿದನು.
ಖರ್ಚುಮಾಡು, ವ್ಯಯಮಾಡು

Be spent.

All my money went for food and rent.
go
१५. क्रिया / कर्मसूचक क्रिया / उपभोगसूचक

अर्थ : काम में आना या लगना।

उदाहरण : इस घर को बनाने में सौ बोरी सीमेंट खप गया।

पर्यायवाची : खपना, खर्च होना, लगना

ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವ

ಈ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ನೂರು ಮೂಟೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ
ಖರ್ಚುಮಾಡುವುದು, ಬಳಸುವುದು

Use up (resources or materials).

This car consumes a lot of gas.
We exhausted our savings.
They run through 20 bottles of wine a week.
consume, deplete, eat, eat up, exhaust, run through, use up, wipe out
१६. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया
    क्रिया / होना क्रिया

अर्थ : मृत्यु को प्राप्त होना या शरीर से प्राण निकलना।

उदाहरण : दुर्घटनाग्रस्त व्यक्ति आज सुबह ही मर गया।

पर्यायवाची : अलविदा कहना, आँख मूँदना, आंख मूंदना, उड़ना, गुजरना, गुज़रना, चल बसना, चलना, जान चली जाना, जान जाना, टपकना, ढेर होना, दम तोड़ना, नहीं रहना, परलोक सिधारना, प्राण त्यागना, प्राण निकलना, मरना, मौत होना, लुढ़कना

ಮೃತ್ಯು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಶರೀರದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಹೋಗುವ ಕ್ರಿಯೆ

ದುರ್ಗಘಟನೆಗೆ ಬಲಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸತ್ತು ಹೋದನು.
ಜೀವ ಹೊರಟು ಹೋಗು, ಪ್ರಾಣ ಹೊರಟು ಹೋಗು, ಸತ್ತು ಹೋಗು, ಸಾವಿಗೀಡಾಗು

Pass from physical life and lose all bodily attributes and functions necessary to sustain life.

She died from cancer.
The children perished in the fire.
The patient went peacefully.
The old guy kicked the bucket at the age of 102.
buy the farm, cash in one's chips, choke, conk, croak, decease, die, drop dead, exit, expire, give-up the ghost, go, kick the bucket, pass, pass away, perish, pop off, snuff it
१७. क्रिया / कर्मसूचक क्रिया / निर्माणसूचक

अर्थ : आकाश स्थित ग्रह, नक्षत्रों आदि का क्षितिज से या अपनी जगह से ऊपर आना या दिखाई देना।

उदाहरण : सूर्य पूरब में निकलता है।

पर्यायवाची : उअना, उगना, उदय होना, उदित होना, निकलना

ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಸಂಗತಿ ತಾನು ಇರುವ ಜಾಗದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವುದು

ಸೂರ್ಯ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಎದ್ದುನಿಲ್ಲು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗು, ಮೇಲಕ್ಕೆಬರು, ಮೇಲಕ್ಕೇಳು, ಮೇಲೇರು

Come up, of celestial bodies.

The sun also rises.
The sun uprising sees the dusk night fled....
Jupiter ascends.
ascend, come up, rise, uprise
१८. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : अचानक अस्तित्व में आकर अनुभूत, दृश्य या प्रत्यक्ष होना।

उदाहरण : आकाश में आँधी और बादल उठे और तेज बारिश होने लगी।
पेट में दर्द उठा और उसने झट से दवाई खा ली।

१९. क्रिया / अवस्थासूचक क्रिया

अर्थ : कुछ करने के लिए उद्यत या प्रस्तुत होना।

उदाहरण : आपदाग्रस्त लोगों की मदद के लिए कई हाथ उठे।

मुहावरे भाषा को सजीव एवम् रोचक बनाते हैं। हिन्दी भाषा के मुहावरे यहाँ पर उपलब्ध हैं।