पृष्ठ के पते की प्रतिलिपि बनाएँ ट्विटर पर सांझा करें व्हाट्सएप पर सांझा करें फेसबुक पर सांझा करें
गूगल प्ले पर पाएं
हिन्दी शब्दकोश से धाम शब्द का अर्थ तथा उदाहरण पर्यायवाची एवम् विलोम शब्दों के साथ।

धाम   संज्ञा

१. संज्ञा / समूह

अर्थ : वे चार मुख्य तीर्थ स्थान जो भारत की चारों दिशाओं में स्थित हैं।

उदाहरण : बद्रीनाथ, रामेश्वर, जगन्नाथपुरी तथा द्वारिका - ये चारधाम कहलाते हैं।

पर्यायवाची : चार धाम, चार-धाम, चारधाम

ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯವಾದ ತೀರ್ಥಗಳು ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ

ಬ್ರದಿನಾಥ, ರಾಮೇಶ್ವರ, ಜಗನ್ನಾಥಪುರಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಿಕಾ ಮೊದಲಾದವುಗಳೇ ತೀರ್ಥಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
ತೀರ್ಥ, ತೀರ್ಥ ಸ್ಥಳ, ತೀರ್ಥ ಸ್ಥಾನ

A place of worship hallowed by association with some sacred thing or person.

shrine
२. संज्ञा / निर्जीव / स्थान / भौतिक स्थान

अर्थ : देव स्थान या पुण्य स्थान।

उदाहरण : वैद्यनाथ बाबा के दर्शन के लिए लोग बैद्यनाथ धाम जा रहे हैं।

ದೇವರ ಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಾನ

ವೈದ್ಯನಾಥ ಬಾಬಾ ಅವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಜನರು ವೈಧ್ಯಾನಥ ಧಾಮಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
ಆಶ್ರಮ, ಕುಟೀರ, ಧಾಮ, ನಿವಾಸ ಗೃಹ, ಮನೆ, ವಾಸಸ್ಥಾನ

A sacred place of pilgrimage.

holy, holy place, sanctum
३. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / मानवकृति
    संज्ञा / निर्जीव / स्थान / भौतिक स्थान

अर्थ : मनुष्यों द्वारा छाया हुआ वह स्थान, जो दीवारों से घेरकर रहने के लिए बनाया जाता है।

उदाहरण : इस घर में पाँच कमरे हैं।
विधवा मंगला नारी निकेतन में रहती है।

पर्यायवाची : अमा, अवसथ, अवस्थान, आगर, आगार, आयतन, आलय, आश्रय, केतन, गृह, गेह, घर, दम, निकेत, निकेतन, निलय, निषदन, पण, मकान, शाला, सदन, सराय

ಮನುಷ್ಯರು ವಾಸಮಾಡಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸೂರು ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯರು ವಾಸಮಾಡುವ ಸ್ಥಳ

ನಮ್ಮ ಮನೆ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದು.
ಆಲಯ, ಗೃಹ, ಧಾಮ, ನಿಲಯ, ಮನೆ, ಸದನ

A dwelling that serves as living quarters for one or more families.

He has a house on Cape Cod.
She felt she had to get out of the house.
house
४. संज्ञा / सजीव / जन्तु / पौराणिक जीव

अर्थ : हिन्दुओं के एक प्रमुख देवता जो सृष्टि का पालन करने वाले माने जाते हैं।

उदाहरण : राम और कृष्ण विष्णु के ही अवतार हैं।

पर्यायवाची : अंबरीष, अक्षर, अच्युत, अनीश, अन्नाद, अब्धिशय, अब्धिशयन, अमरप्रभु, अमृतवपु, अम्बरीष, अरविंद नयन, अरविन्द नयन, अरुण-ज्योति, अरुणज्योति, असुरारि, इंदिरा रमण, कमलनयन, कमलनाभ, कमलनाभि, कमलापति, कमलेश, कमलेश्वर, कुंडली, कुण्डली, केशव, कैटभारि, खगासन, खरारि, खरारी, गजाधर, गरुड़गामी, गरुड़ध्वज, चक्रधर, चक्रपाणि, चक्रेश्वर, चिरंजीव, जगदीश, जगदीश्वर, जगद्योनि, जगन्, जनार्दन, जनेश्वर, डाकोर, त्रिलोकीनाथ, त्रिलोकेश, त्रिविक्रम, दम, दामोदर, देवाधिदेव, देवेश्वर, धंवी, धन्वी, धातृ, नारायण, पद्म-नाभ, पद्मनाभ, पुंडरीकाक्ष, फणितल्पग, बाणारि, बैकुंठनाथ, मधुसूदन, महाक्ष, महागर्भ, महानारायण, महाभाग, महेंद्र, महेन्द्र, माधव, माल, रत्ननाभ, रमाकांत, रमाकान्त, रमाधव, रमानाथ, रमानिवास, रमापति, रमारमण, रमेश, लक्ष्मीकांत, लक्ष्मीकान्त, लक्ष्मीपति, वंश, वर्द्धमान, वर्धमान, वसुधाधर, वारुणीश, वासु, विधु, विभु, विश्वंभर, विश्वकाय, विश्वगर्भ, विश्वधर, विश्वनाभ, विश्वप्रबोध, विश्वबाहु, विश्वम्भर, विष्णु, वीरबाहु, वैकुंठनाथ, व्यंकटेश्वर, शतानंद, शतानन्द, शारंगपाणि, शारंगपानि, शिखंडी, शिखण्डी, शुद्धोदनि, शून्य, शेषशायी, श्रीकांत, श्रीकान्त, श्रीनाथ, श्रीनिवास, श्रीपति, श्रीरमण, श्रीश, सत्य-नारायण, सत्यनारायण, सर्व, सर्वेश्वर, सहस्रचरण, सहस्रचित्त, सहस्रजित्, सारंगपाणि, सुप्रसाद, सुरेश, स्वर्णबिंदु, स्वर्णबिन्दु, हरि, हिरण्यकेश, हिरण्यगर्भ, हृषिकेश, हृषीकेश

ಹಿಂಧೂಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಒಬ್ಬನೇ ದೇವರು

ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರ.
ಅಂಬರೀಷ, ಅಕ್ಷರ, ಅನೀಶ, ಅವರಪ್ರಭು, ಅಸುರಾರಿ, ಇಂದಿರ ರಮಣ, ಋಷಿಕೇಶ, ಕಮಲನಾಥ, ಕಮಲನಾಭ, ಕಮಲನಾಭಿ, ಕಮಲಪತಿ, ಕಮಲೇಶ, ಕಮಲೇಶ್ವರ, ಕೈಟಭಾರಿ, ಖಗಸನ, ಗಜಾಧರ, ಗರುಡಗಾಮಿ, ಗರುಡದ್ವಜ, ಗೋವಿಂದ, ಚಕ್ರಧರ, ಚಕ್ರಪಾಣಿ, ಚಕ್ರೇಶ್ವರ, ಜಗದೇಶ, ಜಗನಾಥ, ಜರ್ನಾಧನ, ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ, ತ್ರಿಲೋಕನಾಥ, ತ್ರಿಲೋಕೇಶ, ದನ್ವಿ, ದಮೋದರ, ದೇವೇಶ್ವರ, ನಾರಾಯಣ, ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಬಾಣಾರಿ, ಮಹಾಕ್ಷ, ಮಹಾನಾರಾಯಣ, ಮಹಾಭಾಗ, ಮಹೇಂದ್ರ, ರತ್ನನಾಭ, ರಮಾಕಾಂತ, ರಮಾಪತಿ, ರಮೇಶ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ, ವಂಶ, ವಸುದಾದರ, ವಾಸು, ವಿಭು, ವಿಶ್ವಕಾಯ, ವಿಶ್ವಗರ್ಭ, ವಿಶ್ವಧರ, ವಿಶ್ವನಾಭ, ವಿಶ್ವಪ್ರಭೋದ, ವಿಶ್ವಬಾಹು, ವಿಶ್ವಾಂಭರ, ವಿಷ್ಣು, ವೀರಬಾಹು, ಶಂತಾನಂದ, ಶಾಂರಂಗಪಾಣಿ, ಶ್ರೀಕಾಂತ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ಶ್ರೀರಮಣ, ಶ್ರೀಷ, ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ, ಸರ್ವೇಸ್ವರ, ಸಹಸ್ತಚಿತ್ತ, ಸಹಸ್ರಚರಣ, ಸಾರಂಗಪಾಣಿ, ಸುಪ್ರಸಾದ, ಸುರೇಶ, ಸ್ವರ್ಣಬಿಂದು, ಹರಿ, ಹಿರಣ್ಯಕೇಶ, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ

The sustainer. A Hindu divinity worshipped as the preserver of worlds.

vishnu
५. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / प्राकृतिक वस्तु
    संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / शारीरिक वस्तु

अर्थ : किसी प्राणी के सब अंगों का समूह जो एक इकाई के रूप में हो।

उदाहरण : शरीर को स्वस्थ रखने के लिए व्यायाम करें।

पर्यायवाची : अंग, अजिर, अवयवी, इंद्रियायतन, इन्द्रियायतन, कलेवर, काया, गात, चोला, जिस्म, तन, तनु, तनू, देह, पिंड, पिण्ड, पुद्गल, पुर, बदन, बॉडी, मर्त्य, योनि, रोगभू, वपु, वर्ष्म, वर्ष्मा, वेर, शरीर, सिन, स्कंध, स्कन्ध

ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳು ಸಮೂಹವಾಗಿ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು

ಶರೀರವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಇಡಲು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಬೇಕು
ತನು, ದೇಹ, ಮೈ, ಶರೀರ, ಶಾರೀರಿಕ
६. संज्ञा / निर्जीव / स्थान / काल्पनिक स्थान

अर्थ : शरीर छोड़ने पर आत्मा को प्राप्त होने वाला लोक।

उदाहरण : हमें न चाहते हुए भी परलोक की यात्रा करनी ही पड़ेगी।

पर्यायवाची : अकबत, अपर लोक, अपर-लोक, अपरलोक, अमुत्र, अमुत्र लोक, अलोक, आकबत, आक़बत, जीवांतर लोक, परलोक, लोकांतर

७. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / मानवकृति

अर्थ : घोड़े के मुँह में लगाया जाने वाला वह ढाँचा जिसके दोनों ओर रस्से या चमड़े के तस्मे बँधे रहते हैं।

उदाहरण : घुड़सवार घोड़े की लगाम पकड़े हुए पैदल ही चल रहा था।

पर्यायवाची : अवक्षेपणी, अवच्छेपणी, अवारी, करियारी, दहाना, प्रासेव, बाग, बागडोर, बाग़, रास, लंगर, लगाम, वल्गा

ಕುದುರೆಯ ಮೂಗಿಗೆ ಹಾಕಿರುವಂತಹ ಬೆಸಿಗೆಜೋಡಣೆ ಅದರ ಎರಡೂಕಡೆಯಿಂದ ಹಗ್ಗ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುತ್ತದೆ

ಕುದುರೆಸವಾರನು ಕುದುರೆಯ ಲಗಾಮನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಕಾಲು ನಡೆಗೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಕಟ್ಟು, ಕಡಿವಾಣ, ನಿಯಂತ್ರಣ, ಲಗಾಮು

One of a pair of long straps (usually connected to the bit or the headpiece) used to control a horse.

rein
८. संज्ञा / निर्जीव / अमूर्त / गुण

अर्थ : शोभित होने की अवस्था या भाव।

उदाहरण : सूर्यास्त के समय आकाश की छटा देखते ही बनती है।

पर्यायवाची : इंदिरा, इन्दिरा, कांति, कान्ति, छटा, छबि, छवि, जलवा, जल्वा, ज़ीनत, ज़ेब, जीनत, दीप्ति, फिज़ा, फिजा, बहार, रमणीयता, शोभा, सारंग, सुंदरता, सुन्दरता, सौंदर्य, सौन्दर्य, हुस्न

ಶೋಭಾಯಮಾನವಾಗುವ ಅವಸ್ಥೆಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಭಾವ

ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವು ನೋಡಲು ರಮನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಶೋಭಾಯಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕಾಂತಿ, ಗಾಡಿ, ಚೆಲುವು, ಥಳಕು, ರಮಣೀಯ, ರಮಣೀಯತೆ, ರೂಪ, ವಿಜೃಂಭಣೆ, ವೈಭವ, ಶೃಂಗಾರ, ಶೋಭೆ, ಸುಂದರತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ

A quality that outshines the usual.

brilliancy, luster, lustre, splendor, splendour
९. संज्ञा / अवस्था / भौतिक अवस्था

अर्थ : शक्ति, सम्मान, भय, आतंक या कोई विशेष बात आदि से प्राप्त प्रसिद्धि।

उदाहरण : इस इलाके में ठाकुर रणवीर की धाक है।

पर्यायवाची : दबदबा, दाप, धाँक, धाक, प्रभाव, बोलबाला, रुआब, रुतबा, रोआब, रोब, रोब-दाब, रौब, साख

ಶಕ್ತಿ, ಸಮ್ಮಾನ, ಭಯ, ಆತಂಕ ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ವಿಶೇಷ ಮಾತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ

ಈ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಟಾಕೂರ್ ರಣವೀರ್ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಇದೆ.
ಅಧಿಕಾರ, ಕೀರ್ತಿ, ನೈತಿಕ ಬಲ, ಪ್ರಭಾವ, ಬಲ, ವರ್ಚಸ್ಸು, ಶಕ್ತಿ, ಹಿರಿಮೆ

A power to affect persons or events especially power based on prestige etc.

Used her parents' influence to get the job.
influence
१०. संज्ञा / निर्जीव / अमूर्त / कार्य

अर्थ : पहले-पहल अस्तित्व में आने की क्रिया या भाव।

उदाहरण : पृथ्वी पर सबसे पहले एककोशीय जीवों की उत्पत्ति हुई।

पर्यायवाची : अधिजनन, अभ्युत्थान, आजान, आविर्भाव, उतपति, उत्पत्ति, उदय, उद्गम, उद्भव, उद्भावना, जन्म, पैदाइश, पैदायश, प्रसूति, प्रादुर्भाव, भव

ಮೊದ ಮೊದಲು ಅಸ್ಥಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡ ವಸ್ತು ಸಂಗತಿಯ ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತಿ

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಯಿತು.
ಅವಿರ್ಭಾವ, ಉತ್ಪತ್ತಿ

The gradual beginning or coming forth.

Figurines presage the emergence of sculpture in Greece.
emergence, growth, outgrowth
११. संज्ञा / निर्जीव / अमूर्त / गुण

अर्थ : एक तरह का प्रकाश।

उदाहरण : उसके चेहरे की चमक स्पष्ट झलक रही थी।

पर्यायवाची : अरचि, अर्कत्व, आद्योत, आब, आबताब, आबदारी, आभा, उजास, उज्ज्वला, उज्वला, उल्लास, ओज, कांति, कान्ति, केतु, चमक, चिलक, जगमगाहट, ज्योति, झकझकाहट, ताब, तेज, त्विषा, दमक, दीप्ति, द्युति, द्युतिमा, पानी, प्रतिभा, प्रतिभान, प्रदीप्ति, प्रभा, भास, रोचि, रौनक, रौनक़, वर्हा, विद्योत्, वृष्णि

ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಳಕು

ಅವನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೆಲುವಿನ ಮಿಂಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಒಯ್ಯಾರ, ಪ್ರಕಾಶ, ಮಿಂಚು, ಸೌಂದರ್ಯ, ಹೊಳಪು

Merriment expressed by a brightness or gleam or animation of countenance.

He had a sparkle in his eye.
There's a perpetual twinkle in his eyes.
light, spark, sparkle, twinkle
१२. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / प्राकृतिक वस्तु

अर्थ : ज्योति की वे अति सूक्ष्म रेखाएँ जो प्रवाह के रूप में सूर्य, चंद्र, दीपक आदि प्रज्वलित पदार्थों में से निकलकर फैलती हुई दिखाई देती हैं।

उदाहरण : सूरज की पहली किरण से दिन की शुरुआत होती है।

पर्यायवाची : अंशु, किरण, किरन, केश, गभस्ति, चरण, त्विषि, द्युति, द्युत्, पौ, प्रसिति, मयूख, मरिचिका, मरीचि, रश्मि, रोचि, विभा, शिपि, ह्रद

ಜೋತಿಯ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೇಖೆಗಳು ಪ್ರವಾಹದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ದೀಪ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹರಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು

ಸೂರ್ಯನ ಮೊದಲ ಕಿರಣದಿಂದ ದಿನದ ಆರಂಭವಾಗುವುದು.
ಕಿರಣ, ರಶ್ಮಿ

A column of light (as from a beacon).

beam, beam of light, irradiation, light beam, ray, ray of light, shaft, shaft of light
१३. संज्ञा / निर्जीव / स्थान / पौराणिक स्थान

अर्थ : हिंदुओं के अनुसार सात लोकों में से वह जिसमें पुण्य और सत्कर्म करने वालों की आत्माएँ जाकर निवास करती हैं।

उदाहरण : मनुष्य के अच्छे कर्म उसे स्वर्ग ले जाते हैं।

पर्यायवाची : अमर धाम, अमर-धाम, अमर-लोक, अमरधाम, अमरपद, अमरपुर, अमरलोक, अमरालय, अमरावती, अमृतलोक, अर्श, आसमाँ, आसमान, आस्माँ, आस्मान, इड़ा, ऋभुक्ष, जन्नत, त्रिदशालय, त्रिदिव, त्रिनाक, दिव, दिव्, देवलोक, द्यु, द्यु-लोक, द्युलोक, धरुण, पुण्यलोक, बहिश्त, बिहिश्त, रपुर, विवुधपुर, वीरमार्ग, शतधृति, शुद्धावास, सुर लोक, सुरदेश, सुरधाम, सुरनगर, सुलोक, सोमधारा, स्वर्ग, स्वर्ग लोक, स्वर्लोक

ಹಿಂದೂಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವಂತಹ ಜನರ ಆತ್ಮ ಅಮರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆಅಮರಲೋಕವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ

ಮನುಷ್ಯನ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಪ್ರಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಮರ ಲೋಕ, ಅಮರ-ಲೋಕ, ಅಮರಲೋಕ, ದೇವತೆಗಳ-ಲೋಕ, ದೇವತೆಗಳಲೋಕ, ಮರಣವಿಲ್ಲದ-ಲೋಕ, ಮರಣವಿಲ್ಲದಲೋಕ, ಸ್ವರ್ಗ

(Christianity) the abode of righteous souls after death.

paradise
मुहावरे भाषा को सजीव एवम् रोचक बनाते हैं। हिन्दी भाषा के मुहावरे यहाँ पर उपलब्ध हैं।